MENNO VON BRUCKEN FOCK

STAR ONE (Arjen Lucassen, 03-04-2002)

ARJEN LUCASSEN STAR ONE
woensdag, april 3, 2002
STAR ONE - ARJEN LUCASSEN

De cd Space Metal van STAR ONE, de nieuwste creatie van Arjen (Ayreon) Lucassen ligt al vanaf 29 april in de winkels. Gezien de vele lovende kritieken (internationaal!) die zelfs de promo van dit werkstuk al te beurt vielen, leek ons een interview met ’s Neerlands rijzende ster (one?) in de internationale wereld van ‘prog’ en ‘melodieuze metal’ zeker op zijn plaats. Hieronder volgt een bloemlezing uit het ruim 1 uur durende gesprek met deze buitengewoon vriendelijke, bescheiden en gedreven musicus.(Gezien het tijdstip van het originele interview in april en de plaatsing in IO-pages in juli is nadien per e-mail en telefonisch contact nog recent nieuws ingevoegd – MvBF)

Arjen, hoe is SPACE METAL tot stand gekomen en waarom geen AYREON maar STAR ONE?

Met SPACE METAL ben ik ongeveer een jaar bezig geweest. Ik ben niet in staat om, zoals bijvoorbeeld Neal Morse dat kan, ter plekke nummers te bedenken. Het is bij mij een vaak tijdrovend proces dat begint met wat ongedwongen op een gitaar improviseren. Als ik een goeie melodie gevonden denk te hebben, zet ik die op een tape en werk die dan verder uit totdat ik tevreden ben qua sfeer en sound. Er komen geen notenbalken aan te pas, geen computerprogramma’s en geen ingewikkelde toestanden. De meeste instrumenten speel ik zelf, later komen de echte kanjers op de proppen voor de diverse solo’s en worden de definitieve zangpartijen en drums toegevoegd. Ik heb een beetje een hekel aan digitale muziekinstrumenten met name synthesizers. Ook MIDI is op SPACE METAL niet gebruikt. Wel volop analoge synthesizers en een originele Hammond. De sound van deze instrumenten vind ik niet te evenaren, zelfs niet bij benadering, door de digitale tegenhangers.
Ik wilde voor dit project een andere naam dan AYREON omdat bij de AYREON – cd’s het voorkomen van uiteenlopende muziekstijlen een soort handelsmerk is geworden. SPACE METAL is daarvoor te duidelijk een ‘heavy metal’ plaat. Mede gezien mijn bewondering voor bands als HAWKWIND,die de ‘space rock’ hebben uitgevonden en mijn belangstelling voor het ruimte-gebeuren vond ik SPACE METAL door STAR ONE een goeie combinatie. Het leuke is, dat mijn muziek zowel echte symfomanen als metalfans blijkt aan te spreken. Ik vind het wonderbaarlijk om te zien hoe muziekliefhebbers mede dankzij mijn platen ook andere stijlen beginnen te waarderen en er zich voor open gaan stellen!

Je kon het weer niet laten om ‘slechts’ een enkele cd uit te brengen, ’t moest weer een dubbelaar zijn?

(lacht) Nou ja, ik had wat veel materiaal om op één cd kwijt te kunnen en omdat ie dan toch wat duurder moest zijn dan een gewone enkele cd wilde ik er iets speciaals van maken. De Hawkwind-medley is natuurlijk uniek omdat dit de allereerste keer is dat David Brock zich geleend heeft voor een gastenrol: een droom van mij is hiermee echt in vervulling gegaan. Verder heb ik zelf nog een cover van Space Oddity (David Bowie) toegevoegd, een alternatieve mix van Starchild, twee Star One nummers die niet op de andere cd pasten, Spaced Out met andere vocalen en een grappige ‘hidden track’.

Wat betekent het uitbrengen van STAR ONE via ‘Inside Out’ ?

Ik heb inmiddels ongeveer 10 platen ondergebracht bij Transmission Records, terwijl AYREON in de USA al door Inside Out werd gedistribueerd. Tijdens een prog-concert (symfovaganza – MvBF) werd ik benaderd door mensen van Inside Out. Ze hebben me met klem gevraagd om STAR ONE via hen uit te laten komen. AYREON is natuurlijk al bekend in eigen land maar ook elders in Europa (o.a. Duitsland) en in Japan en de USA, dit laatste land biedt natuurlijk gigantische mogelijkheden dus ik hoop inderdaad met ondersteuning van Inside Out en doordat ik zelf voor promotie van STAR ONE in New York geweest ben, dat daar nog meer mensen kennis zullen kunnen nemen van mijn muziek. Verder is bijvoorbeeld de samenwerking met een man als Russell Allen (Symphony X) via Inside Out een stukje gemakkelijker.

SPACE METAL heeft mede door de bezetting en consistente stijl een ‘groepsgeluid’ gekregen. Denk je dat er een kans is op een vervolg en ben je van plan om met dit materiaal de podia met een bezoek te vereren?

Nou, in eerste instantie was het niet direkt mijn bedoeling. Ik dacht misschien als er een vervolg gaat komen op SPACE METAL en als het publiek enthousiast genoeg is (- grapje -). Tot voor kort vond ik het wel best zo, zonder die toch wel heel veel tijd- en energievretende tours. Ik heb natuurlijk met BODINE en VENGEANCE jarenlang op de podia gestaan en vele bussen en hotels van binnen gezien en na die periode vond ik het heerlijk om veel thuis te zijn. Dankzij het succes van de AYREON cd’s ben ik financiëel onafhankelijk en kan ik me dat ook permitteren. Maar na de gastoptredens bij After Forever en Lana Lane en recentelijk ook weer met Lane Lane en Erik Norlander in Los Angeles en in Tokyo, heb ik toch besloten om te kijken of een beperkt aantal shows in Europa haalbaar is.

Dat zou geweldig zijn! Ik denk dat veel fans hier in den lande daar reikhalzend naar uit zien. Kun je al iets zeggen over wanneer dit zal gaan gebeuren en over een mogelijke bezetting?

Voor zover nu bekend is zullen we in de periode 28 september tot en met 5 oktober a.s. optreden in Zoetermeer (28/9), in Tilburg (013 op 29/9) en in Rijssen (5/10) en verder nog in België (Antwerpen, Hof ter Loo op 4/10), Frankrijk (Parijs, Elysee op 3/10) en Duitsland (respectievelijk Hamburg, Markthalle op 30/9, Bochum, Zeche op 1/10 en Aschaffenburg, Colos op 2/10).
Onder de naam ‘Star One featuring Ayreon’ zullen we materiaal van zowel Star One als Ayreon spelen. Ook niet mis is ons voorprogramma: Vanden Plas! De line up is nog niet helemaal rond maar voor zover ik nu weet zullen Damien Wilson, Russell Allen, Robert Soeterboek en Floor Jansen de vocalen verzorgen, Ed Warby op drums, Peter Vink (jawel, ex-Finch!) op bas en een onwaarschijnlijk talent (Joost van den Broek) op toetsen en uiteraard mijn persoontje op gitaar. Ik ben nog op zoek naar een 2e achtergrond-zangeres.

Na dit fantastische nieuws even terug te komen op SPACE METAL: de produktie is opnieuw van grote klasse, hoe pak je zoiets aan?

Nou, ik ben echt geen genie hoor, noch als componist noch als producer maar ik heb altijd wel een heel duidelijk idee hoe iets hoort te klinken en dan ga ik ook net zolang door als nodig is totdat het voor mijn gevoel en gehoor helemaal goed is. Ik denk, dat niet altijd de kostbare apparatuur of ultramodern technisch computergestuurd vernuft, maar de mens achter de knoppen bepaalt of iets goed klinkt of niet. Zo is zang bij mij ook altijd erg belangrijk, vooral bij de meerstemmige stukken luistert het natuurlijk erg nauw. Voor SPACE METAL heb ik bewust gekozen voor zangstemmen die behalve klasse ook een heel verschillend bereik hebben, zodat ze ondanks het heavy karakter van de plaat goed herkenbaar blijven. De meeste vocals worden trouwens in mijn bijzijn in mijn studio opgenomen. Die interactie tussen de betreffende zangeres of zanger en mijzelf vind ik ook noodzakelijk voor een optimaal resultaat.

Voor wat betreft de teksten op SPACE METAL las ik in het boekwerkje dat jij je hebt laten inspireren door films die zich in de ruimte af spelen. Kun je daar iets meer over vertellen?

Ach, ik was als klein ventje (heeeeeeel lang geleden dus) al verslaafd aan Science Fiction vanaf het moment dat ik voor het eerst Star trek op TV zag. Overigens niet alleen de ‘Fiction’ interesseerde me maar ook de ‘Science’. Zo heb ik vele documentaires van Stephen Hawking gevolgd om meer te weten te komen over zaken als het ontstaan van het heelal. Voor mij is SF de ultieme vorm van escapisme. Ik voel me niet zo thuis in deze wereld en creëer daarom graag mijn eigen wereld om me heen. Mijn beroep/hobby biedt mij gelukkig de mogelijkheid dit te realiseren middels de concept verhalen zoals op de Ayreon albums. Voor Star One heb ik geen eigen verhalen gebruikt maar heb me laten inspireren door SF-films die zich voornamelijk in ‘SPACE’ (zo ver mogelijk van de aarde dus!) afspelen. Ik heb getracht mijn eigen visie op de films over te brengen en bewust geen namen of citaten gebruikt (was best lastig overigens) met als gevolg dat het er niet zo dik bovenop ligt om welke film het gaat. Hier volgt een hulpje:
Voor High Noon was dat Outland, voor Songs of the Ocean: Star Trek IV (the voyage home), Voor Master of Darkness: 1st Star Wars Trilogy, voor Eye of Ra: Stargate, voor Sandrider: Dune, voor Intergalactic Space Crusaders: Blakes 7, voor Perfect Survivor: Alien, voor Starchild: 2001 & 2010, voor Spaced Out: Dark Star en tenslotte voor Inseperable Enemies: Enemy Mine.

Arjen, je hebt zoveel jaren metal-muziek gespeeld en toch zie ik je regelmatig op symfo/prog-concerten, (Symphony X, Symfovaganza, IQ) waar ligt nou jouw echte belangstelling?

Natuurlijk is metal niet meer uit mijn leven weg te denken. Toch schrik ik van het kleine rijtje metal-cd’s in mijn collectie en dan ook nog maar van enkele bands zoals bijvoorbeeld Deep Purple en Led Zeppelin waar ik dan wel zo ongeveer alles van heb. Als ik zelf voor ontspanning naar muziek luister, is dat meestal muziek uit de jaren zestig en met name 70, de ouderwetse symfo. Eigenlijk wil ik proberen het zo uit te leggen: metal zit in m’n lichaam maar prog zit in m’n hart. Voor beide muzikale stijlen (plus voor al die andere invloeden die mij inspireren, van Beatles tot Dream Theater) is er bij mij ruimte. Vandaar dus nu een metal-plaat, m’n volgende wordt daardoor vast wel weer iets rustiger!

Laatste vraag Arjen, hoe staat het met je ‘computermuis-syndroom’, is dat geen belemmering voor je gitaarspel?

Met gitaarspelen heb ik vreemd genoeg geen last en het gaat gelukkig al weer een stuk beter. Probleem is gewoon, dat ik, zeker omdat ik daar ook tijd voor vrij wil maken, uren achter de computer zit: niet alleen bij de produktietechnische kant in de studio maar vooral ook om alle mailtjes te beantwoorden van zowel fans als anderen. Zo kreeg ik een tijdje geleden een mailtje van ene Jens Johansson (Stratovarius/Yngwie Malmsteen). Het gevolg daarvan is op SPACE METAL te horen! Verder vind ik het contact met mensen erg belangrijk, daar doe ik het voor. Als ik die terugkoppeling niet zou hebben, zou er beslist iets in mijn leven missen. Ik moet er niet aan denken om iemand anders dat voor mij te laten doen: ik beantwoord al mijn post zelf, dat hoort naar mijn mening er gewoon bij! Met deze zeer mensgerichte conclusie en met de uitnodiging om eens een kijkje te komen nemen bij hem thuis, sloot ondergetekende zeer tevreden dit interview af. (Concerttickets v.a. 22/6 bij o.a. postkantoren, zie ook www.ayreon.com).