MENNO VON BRUCKEN FOCK

ASIA (John Wetton, 27-05-2008)

John Wetton ASIA (27 mei 2008)
dinsdag, mei 27, 2008
ASIA

Begin jaren tachtig werd de prog-wereld opgeschrikt door het uiteenvallen van Yes, UK en Emerson, Lake & Palmer. Troost was echter de geboorte van supergroep ASIA, die de niet te miskennen talenten van John Wetton (zang, bas), Carl Palmer (drums), Steve Howe (gitaar) en Geoff Downes (toetsen) in zich verenigde. Wereldwijde successen met de eerste twee albums gaven echter al snel spanningen en de tegenvallende verkoopscijfers van het derde album Astra leidde er toe dat de één na de ander de groep vaarwel zei. Ondanks diverse pogingen tot heroprichting duurde het nagenoeg 25 jaar alvorens deze 4 groten in de prog elkaar weer vonden. Een wereldtournee werd al ras volgeboekt maar een driedubbele bypass operatie van John Wetton gooide bijna roet in het eten. Na de uiterst succesvolle optredens in Japan waarvan het dubbel live album Fantasia de weerslag is, gingen de heren toch de studio in alvorens Europa ‘te doen’. Voorzien van een cover van hoesontwerper extraordinaire Roger Dean was Phoenix het come back album.

John, allereerst gelukgewenst met jullie nieuwe album! De laatste keer dat ik genoegen had met jou te praten (iO 71, Icon) meldde je een aandoening aan je rechter hand die je nogal wat zorgen baarde. Hoe staat het daar nu mee?

Behelpen. Het is niet te beschrijven hoe je vingers aanvoelen. Niet helemaal verdoofd maar alsof er een handschoen met katoenvulling omheen zit. Ik kan er geen knopje meer mee vast draaien!

Dat lijkt mij een vrij ernstige vorm van een carpaal tunnelsyndroom toe?

Exact! Omdat mijn chirurg me vertelde dat die problematiek ook in mijn linkerhand was begonnen, ben ik aan beide handen geopereerd en gelukkig is mijn linker hand het lot van de rechter bespaard gebleven. Ik ben linkshandig dus als deze aandoening in dezelfde mate mijn linkerhand had aangetast, had ik het echt kunnen schudden. Ik kan niet meer pianospelen als ik vroeger deed en met bassen moet ik het nu van bluf en 45 jaar routine hebben, het is niet prettig, maar gelukkig kan ik aardig goed bluffen! Dit speelde zo’n 2 jaar geleden en ik was amper hersteld of ik lag in het ziekenhuis vanwege m’n hart!

Hoe lang heb je er over gedaan om van die laatste pittige ingreep te herstellen?

Dat is niet helemaal precies te zeggen: het herstel gaat gefaseerd en is nog niet volledig. Ik heb nog steeds regelmatig pijnklachten. Het is ook niet niks hè? Ze halen je open (wijst op het forse litteken op zijn borst) van daar tot daar met een soort kettingzaag en dan wordt je borstkas onnatuurlijk lang en wijd opengehouden om de chirurgen een goed beeld en voldoende ruimte te verschaffen. De borstholte wordt zo ongeveer leeggehaald en maar zo’n beetje teruggestopt als ze klaar zijn en ik heb niet de indruk dat de chirurgen echt proberen om alles op de millimeter netjes terug te leggen onder het motto: die organen zullen hun goede plek wel weer vinden. De volgende dag word je onmiddellijk je bed uitgeschopt, want ze willen je direct in beweging hebben. Het grootste risico is namelijk een longontsteking en je kunt niet hoesten: 6 weken lang heb ik niet eenmaal kunnen of mogen hoesten! Hetzelfde geldt voor niezen of overgeven, dat zou bijzonder riskant geweest zijn. Je moet een techniek ontwikkelen om secreet naar boven te krijgen zonder te hoesten en dat is best lastig. Die eerste tijd dus was bijzonder onaangenaam en extreem pijnlijk ondanks de potente pijnstillers gedurende de eerste 2 weken. Ik kon het toilet niet spoelen, geen lichtknopje aandoen, het was verschrikkelijk. Na een maand had ik het ergste gehad en kon ik me min of meer normaal bewegen.

Wanneer besloten jullie om de studio in te gaan?

De tour die gepland stond in Amerika kwam vanwege mijn hartoperatie te vervallen en omdat de andere luitjes hun agenda vrij hadden gehouden was dit in wezen er de oorzaak van dat we besloten ‘dan maar de studio’ in te gaan. Er lag namelijk al enige tijd een aanbod van Frontiers om een album te maken maar we zeiden steeds tegen elkaar: nee, dat doen we niet, want dat zou wel eens een nieuwe split kunnen betekenen. Op dat moment kon ik zeker een maand of zes geen concerten doen, maar wel achter mijn piano zitten en muziek componeren, en dat is wat ik gedaan heb. Wat moesten we anders doen? Zo kwam van iets kwaads ook iets goeds!

Heeft jouw hartprobleem, wat erg goed opgevangen is door de band zo lijkt het, de gelederen versterkt?

Absoluut. Net als de Romeinen vroeger die in formatie hun schilden zodanig konden houden dat ze onkwetsbaar waren, zo hebben wij dat nu ook in schril contrast met vroeger tijden. Toen werd elke kritische noot gericht tegen iemand van de band door de anderen zorgvuldig geanalyseerd en gewogen en elke kanttekening was een potentieel gevaar voor onrust. Nu zijn we echt een eenheid en alle irrelevante opmerkingen ketsen af. Een heerlijk gevoel! We hadden toch vroeger geen tour van ruim 50 shows volgehouden? Nu zijn we bijna aan het einde van deze lange reeks concerten en er zijn in het geheel geen spanningen geweest. Juist persoonlijke fricties waren er de oorzaak van dat de band uiteenviel en nu ben ik er trots op in ASIA te spelen, we zijn eindelijk een echte band.

UNFINISHED BUSINESS
Welke uitdaging lag er ten grondslag aan de reünie?

Het sterke gevoel dat bij ons alle vier overheerste was dat wij de band gestart hadden en dat als er iemand recht had op de naam ASIA zou hebben dan waren het deze vier mensen. Diezelfde mensen voelden onafhankelijk van elkaar dat er een stukje “unfinished business” was en we wilden alle vier dat laatste hoofdstuk afmaken. We startten in 2006 met 17 concerten in één maand als een soort test en ook om niet teveel tegelijk te willen aanpakken. Dat ging wonderwel goed. We kregen een tournee in de UK aangeboden en die was nog niet over toen we een uitnodiging uit Japan ontvingen en inmiddels zijn we overal ter wereld zo’n beetje geweest en er blijkt nog steeds belangstelling te bestaan om ons terug te vragen.

Zijn er verschillen tussen concerteren in bijvoorbeeld USA, Japan of Europa voor jullie als band?

Nee, niet echt al is het wel zo dat mensen op de verschillende continenten vaak een wat andere uiting geven aan hun enthousiasme. Bepaalde songs worden in Europa meer in de harten van de liefhebbers gesloten dan in Amerika het geval is. Zo speel ik tijdens mijn solostukje in Europa het nummer Book of Saturday van King Crimson terwijl ik in Amerika en Japan Voice of America ten gehore bracht. In Europa lijkt King Crimson duidelijk meer aan te spreken dan in de USA of Japan.

Tijdens de tour in de USA speelden jullie ook materiaal van KC, Yes, EL&P en Buggles, terwijl jullie hebben aangekondigd hier In The Court of the Crimson King te gaan spelen, een track waarop jij nota bene niet eens mee hebt gespeeld?

Dat laatste is waar; eerst hebben we een tijdje Starless gespeeld maar ‘The Court’ is nu eenmaal een geweldig stuk muziek! Zou jij dat nummer niet willen spelen? King Crimson maakt deel uit van mijn verleden dus ik heb er geen moeite mee. We hebben besloten dat we van iedereen een track uit het verleden zouden spelen maar dat telkens de andere drie die song mochten kiezen. Zelf zou ik In the Court niet gekozen hebben want ik heb die track al zo vreselijk vaak live gespeeld met Ian McDonald! En elke avond vertel ik het publiek ‘dat deze song is geschreven door twee van mijn goede vrienden: Ian McDonald en Pete Sinfield’. Ik bevestig daarmee dat ik er niet bij betrokken was en tevens maakt het duidelijk dat het geen Robert Fripp song is noch één van Greg Lake, wat veel mensen wellicht denken. We hebben ook gesproken om Elstree (Buggles) te gaan doen i.p.v. het voor de hand liggende Video Killed The Radio Star, maar dat wordt waarschijnlijk pas geëffectueerd als we overal gespeeld hebben wat nu nog niet het geval is. We hebben immers nog niet eerder in Holland gespeeld sinds de reünie! We gaan die laatste 3 concerten niets meer overhoop halen want we spelen nu als een zeer hechte band met een uitgebalanceerde set, waarin in mijn ogen geen zwakke plek zit, maar een volgende tournee zullen we waarschijnlijk ook wat meer tracks van het tweede album gaan spelen.

Een nummer als Elstree wordt toch vrij hoog gezongen, lijkt je dat niet lastig?

Ik denk dat dit wel mee zal vallen. Ik heb vaak genoeg materiaal gezongen van Jon Anderson. Dat lijkt ook heel hoog vanwege de kwaliteit van zijn stem maar in feite is dat goed te doen, dus daar ben ik niet zo bang voor!

Vroeger hadden jullie een zeer indrukwekkende stage-set. Hoe staat het anno 2008?

Die tijden zijn voorbij. Punt één zou dit alleen kunnen als we op zeer grote podia zouden spelen en punt twee is dat die aankleding er is en blijft: je kijkt de hele tournee tegen dezelfde coulissen aan. Nu hebben we ons geld uitgegeven aan twee grote videoschermen en wat daarop te zien is kunnen bij wijze van spreken elke show veranderen. Zodra iemand van ons of Andy, onze lichtbeeldtechnicus, een goed idee heeft kunnen we wat downloaden en we hebben weer een andere presentatie.

Hebben jullie nu het heft volledig in eigen handen?

Zo ongeveer wel ja, al hebben we uiteraard wel een management. Zoals je weet is de platenindustrie zo goed als dood. Muziek wordt vandaag de dag op andere wijze tot de luisteraar gebracht dan via een cd en die ontwikkeling is niet meer te stoppen. Daarnaast is het zo dat als ik een cd wil kopen, ga ik niet meer naar een speciaal zaak maar naar Woolworths en als het iets obscuurs is, zoek ik op het internet bij Amazon.com. Het grote verschil met vroeger is dat een tournee geheel en al afhankelijk werd gesteld van een album en ter promotie er van. Nu is het zo, dat als jij een instrument kunt bespelen en mensen willen je zien spelen, dan kun je daadwerkelijk met optredens ook geld verdienen, onafhankelijk van een nieuw album en dat is de omgekeerde wereld. Platenmaatschappijen raken nu geïnteresseerd in de ‘merchandise’ rond een tournee omdat ze niet voldoende geld kunnen verdienen met de CD verkoop. Dat brengt mensen als wij in een soort machtspositie, want nu staat de show centraal!

In hoeverre interesseert jullie wat het nieuwe album gaat doen?

Kijk, we zijn realistisch. Zonder single gebeurt er überhaupt niet veel en vervolgens zullen we een x aantal albums verkopen en dit zal echt geen multi-platina verkoopcijfers opleveren, zoals het eerste album met drie hitsingles. De boodschap die we met Phoenix willen uitdragen is: mensen, dit is menens! Wij vieren zijn weer bloedserieus met onze muziek bezig. We hebben al diverse tournees gedaan, een album uitgebracht dus dit is niet zomaar even een reünietje voor de statistiek. We hebben inmiddels diverse boekingen voor 2009 en we zijn van plan om de hele zomer van 2009 te gaan spelen.

PHOENIX - ROCK-POP MET PROGRESSIEF TINTJE
Ben je tevreden met het nieuwe album Phoenix?

Ja, uiteindelijk zeker, maar als je mij een jaar geleden gevraagd had of er een nieuw album zou komen, dan had ik waarschijnlijk geantwoord: nee, ik denk niet dat dit mogelijk is. Nu hebben we niet alleen een album liggen maar ook met muziek die recht doet aan ons verleden en voldoende herkenningspunten in zich heeft.

In mijn recensie stelde ik dat Phoenix het 3e album had moeten zijn....

(enthousiast) Precies! In 1984, 1985 was dit inderdaad een ideale opvolger geweest. Gelukkig hoeven we ons niet te storen aan trends en we hebben nu een album gemaakt dat klinkt als ‘ons’ dus in elk geval kunnen we nooit van jatwerk beschuldigd worden (lacht breed)! Wij zijn ook de enigen die dit kunnen maken; ik zou het willen omschrijven als rock-pop met een progressieve tintje.

Hadden jullie veel materiaal liggen en hoe is besloten welk materiaal er opgenomen zou gaan worden?

Feitelijk was er niet zoveel meer over! Door de luxe van de lengte op de huidige CD met ruim een uur muziek t.o.v. de LP met 38 minuten, konden we eigenlijk alles er op kwijt wat we hadden liggen. We wilden er absoluut de stukken op hebben die geschreven zijn die in de periode van en zelfs van voor de eerste repetities voor het debuutalbum, dus rond 1981. Alibis is zo’n stuk bijvoorbeeld dat toen nog Jody heette en de andere is Over and Over, terwijl het instrumentale Deya door mij geschreven werd in 1976 op het eiland Mallorca. Er was daar een dorpje dat Deya heet en je kunt de Spaanse sfeer er in terug horen! Behalve de twee stukken van Steve is de rest nieuw en zoals gewoonlijk geschreven door Geoff en mijzelf.

ANNEKE VAN GIERSBERGEN
Vanwaar de keuze om Orchard of Mines van Fayman/Pursey op te nemen?

Ah! Ja de enige ‘outsider’. Toen ik in Los Angeles werkte, ontmoette ik Jeff Fayman, een filmmuziekcomponist die daar een eigen productiemaatschappij heeft, Immediate Music. Hij is overigens de man die bij mij Anneke van Giersbergen introduceerde. Hij gebruikt mensen voor zijn muziek vanwege hun stemgeluid en dan maakt het hem niet uit wie het zijn, waar ze vandaan komen of hoeveel het hem kost: hij zorgt ervoor dat ze naar Californië gehaald worden. Ondanks haar anti-Hollywood gevoelens heeft Fayman dat met van Giersbergen ook voor elkaar gekregen. Zo moest ik ook een keer opdraven voor een track genaamd Mighty Rivers Run waarin ik een duet met Anneke zou doen en ik was zo weg van haar stem, dat toen ik eenmaal terug was in Southampton, ik haar gebeld heb met het verzoek om het duet To Catch A Thief in te zingen en dat heeft ze met plezier gedaan. We hebben voor Fayman dus een prachtig duet gezongen en voor Icon o.a. een duet als waren wij een verliefd stel en al heb ik haar talloze keren aan de telefoon gehad en duizenden SMS-jes uitgewisseld. Toch heb ik haar vandaag de dag nog steeds niet ontmoet, terwijl ik wel het gevoel heb haar te kennen! Orchard Of Mines was het eerste liedje dat ik van Fayman hoorde en ik was er ondersteboven van. Ik vond het een liedje met zo’n grandioze atmosfeer dat ik er wel iets mee MOEST doen. Het is zo heerlijk anders dan wat wij zelf schrijven en toch een geweldig mooi stukje muziek en we hebben gewoon de song gelaten zoals die was alleen alles opnieuw ingespeeld en gezongen. Dankzij die ruimte op de cd kon dit nummer er tussen in geschoven worden.

STUDIO & ICON
Hebben jullie daadwerkelijk met zijn vieren in de studio gezeten?

Nee, hoegenaamd niet, maar dat is tegenwoordig vrij normaal. Ook bij de opnames voor Icon zijn we meestal maar met twee muzikanten tegelijk in de studio.

In de publiciteit rond de ICON tour staat niet langer John Mitchell in de line-up maar Dave Kilminster, klopt dat?

Dat is correct, net als John een buitengewoon begaafd muzikant overigens. We zullen zeker met ICOIN gaan touren maar het is nog twijfelachtig of die tour het komende najaar zal gaan plaatsvinden. Het zou best eens kunnen dat Geoff en ik eerst de studio in gaan om een derde album op te nemen en pas daarna op tournee te gaan. Ik denk daarbij eerder aan januari 2009. Kijk met ASIA trekken we tussen de 800 en 200 bezoekers, met Icon 350-400, dus het lijkt logisch om eerst nog weer een album uit te brengen. Het inhuren van Dave Kilminster voor de komende tournee betekent overigens niet dat John buiten beeld is. Wie trouwens ook van de partij zal zijn is Hugh McDowell. Dat moet haast wel ontzettend leuk worden!

KING CRIMSON
Ben je ooit benaderd om weer bij King Crimson te gaan spelen en hoe zou je daar tegenover staan?

Nee, niemand heeft me ooit daarover benaderd. Ik zou blij verrast zijn en ik zou het ook zeker in overweging nemen. Als Robert King Crimson succesvol had willen laten zijn in conventionele zin had hij zeker een man of drie kunnen bellen, maar geen van die drie heeft ooit een telefoontje van hem gehad. Technisch gezien zou ik dat werk ook niet goed meer aankunnen met dat carpaaltunnel probleem, vocaal zou natuurlijk geen probleem zijn, maar ik heb de indruk dat Robert een koers vaart zonder zanger(s). Volgens mij doet ie het in zijn broek als er zang bij komt kijken.

Over zang gesproken: jouw stem lijkt krachtiger en stabieler dan 25 jaar geleden?

Dat klopt ook. Ik was even heel ongerust na de hartoperatie want tijdens de narcose krijg je zo’n buis in de je strot en dan gaat men niet al te zachtzinnig met je stembanden om terwijl je vlak daaronder volkomen open gereten wordt. Toen ik weer begon te zingen, was dat behalve pijnlijk ook weer een leerproces. Maar daar waar ik vroeger na 5 shows al thee met citroen moest gaan drinken mag ik tot mijn grote genoegen stellen dat er na 48 concerten nog geen piepje of kraakje te bespeuren valt (glimlacht breeduit).

Zijn de arrangementen een groepsproces geweest en heeft een ieder zijn inbreng kunnen hebben?

In principe geen groepsproces. Behalve de solo’s zijn de nummers die Geoff en ik schrijven geheel en al uitgewerkt. Wat je nodig hebt is Pro-Tools; daarmee en met de grote lijnen die Geoff neerzet wordt de basis van een song gelegd en daarna worden zang en andere instrumenten aangevuld. Daarin heeft een ieder zijn zegje natuurlijk. Bij de eerste albums hadden we Mike Stone, die door zijn diplomatie elk antagonisme tussen de bandleden uitstekend wist te sturen. Hij was de perfecte scheidsrechter. Die ontbrak nu, dus hebben we als band besloten om de mix geheel uit handen te geven aan Simon Hanhart, Curtis Schwartz en Steve Rispin. De laatste is er vanavond ook bij achter de monitoren.

DE B’S EN DE ZANGERESSEN
Heb je na ruim veertig jaar nog speciale favorieten in het repertoire en waar luister je zo al zelf naar?

Favorieten die er echt uitspringen heb ik niet. Thuis luister ik veel naar klassieke muziek, vooral kerkorgel met koor. Een prachtig werk vind ik bijvoorbeeld Stabat Mater van Pergolesi. Verder Beatles, Beach Boys, Bach Beethoven, zo’n beetje alles met een B (lacht) maar ook moderne pop van bijvoorbeeld Goldfrapp, Evanescense, Freemasons (met Judie Tzuke’s dochter als zangeres) en natuurlijk Anneke van Giersbergen spreken me erg aan! Als ik op enig moment vlak voor opnames zit, luister ik nergens meer naar want als ik dat wel doe blijft zo’n deuntje hangen en krijg ik het niet meer uit m’n kop tot zelfs de volgende morgen bij het opstaan en dat leidt dus vreselijk af.

ROGER DEAN EN FABELDIEREN

Behalve het feit dat Roger Dean het logo ontwierp, deed hij ook het hoesontwerp. Is jullie relatie met hem puur zakelijk?

Natuurlijk gaat onze relatie met Roger al heel ver terug en zijn grote kracht is het ontwerpen van mythische beesten die nog nooit iemand gezien heeft. Op een gegeven moment zat ik in het vliegtuig vanuit Duitsland naar huis en toen dacht ik aan de feniks; het is een fabeldier, en symboliseert ook onze wedergeboorte. Dus ik belde Geoff en die stond het idee direct aan en hij verkneukelde zich al op voorhand bij het idee wat Roger ermee zou gaan doen. Het enige wat we Roger gaven was de term “feniks” en ik ben zeer gecharmeerd met wat hij heeft gemaakt, want hij heeft zoals altijd zijn huiswerk perfect gedaan door alles over dit schepsel op te zoeken. Net als bij de draak op ons eerste album: ik kreeg eens een telefoontje van hem waarin hij vertelde dat zijn oorspronkelijke draak vier tenen had, maar dat de viertenige draak ongeluk bracht volgens de overleveringen. Dus stelde hij voor om die vierde teen ‘te laten verdwijnen’ door er een golf overheen te schilderen. Overigens ook het 25 jarig logo was van zijn hand. Ja, eigenlijk hoort Dean er gewoon bij, het was geen echt ASIA album geworden zonder zijn bijdrage.

Discografie:

Asia (1982)
Alpha (1983)
Astra (1985)
Then & Now (1990)
Fantasia (live) (2007)
Phoenix (2008)
Website: www.originalasia.com